Vestigingen

Nieuwsbrief maart 2015

Geachte veehouder / -ster,

In deze nieuwsbrief vragen wij weer uw aandacht voor enkele actuele zaken.

Wilt u de nieuwsbrief als PDF lezen klik dan op  | Nieuwsbrief Vee Arts maart 2015 |

 

Ontwormen schapen en geiten

Belangrijk is om uw dieren op een goede manier te ontwormen en resistentie te voorkomen. Voor schapen staat de dosering vaak op de verpakking en voor geiten kunt u 1,5 tot 2 keer de dosering van een schaap aanhouden, omdat geiten een andere stofwisseling hebben. Onderdosering werkt resistentie in de hand en geeft onvoldoende werking, daarom is het belangrijk het gewicht juist in te schatten (of te wegen). Een groot volwassen schaap weegt ongeveer 80kg en een grote, volwassen melkgeit ongeveer 70kg. Bij twijfel kunt u beter wat hoger doseren dan te laag!

Belangrijkste wormsoorten bij schapen en geiten:

  • Nematodirus (voorjaarsworm): vooral bij lammeren in het voorjaar. (soms ook in het najaar als dieren in het voorjaar geen besmetting hebben doorgemaakt) Verschijnselen: waterdunne diarree, enorme dorst, soms massale sterfte. Later groeivertraging.
  • Haemonchus (rode lebmaagworm): vooral problemen in de zomermaanden. Resistentieproblemen treden vooral bij deze worm op. Verschijnselen: bloedarmoede, sterfte, géén diarree. Later groeivertraging.
  • Trychostrongylus en Teledorsagia: vooral problemen in zomer en najaar. Verschijnselen: diarree, groeivertraging.

Deze wormen veroorzaken de meeste schade en de eitjes kunnen bij zachte winters overleven op de weide.

Groepen wormmiddelen:

  • (Pro)benzimidazolen (oa Panacur) : veel resistentie
  • Imidazothiazolen (oa Levamisole): weinig resistentie
  • Avermectinen/Milbemycinen (oa Dectomax, Cydectin): wel wat resistentie, bij Dectomax meer dan bij Cydectin
  • Monepantel (oa Zolvix): weinig resistentie

De voorkeur gaat uit naar ontwormen via de bek, maar niet met pillen! Deze zijn slecht werkzaam en er zijn veel gevallen van resistentie.

Mestonderzoek:

  • Om te bepalen of er bij uw dieren sprake is van een wormbesmetting en in welke graad kunt u voordat u gaat ontwormen mestonderzoek laten doen. Aan de hand van de uitslag kan bepaald worden of er wel ontwormd moet worden.
  • Als u wilt weten of er binnen uw koppel resistentie voorkomt, kunt u 2 weken na het ontwormen mestonderzoek laten doen om te kijken of de ontworming effectief is geweest.

Mestonderzoek kan bij ons op de praktijk. Kosten €12,50 incl. BTW en uitslag vaak nog dezelfde dag. U kunt een mengmonster nemen van 3 tot 5 dieren.

Ontwormen in de praktijk:

  • Schapen en geiten die het hele jaar door in dezelfde weide lopen en geen lammetjes krijgen: 2x per jaar ontwormen met bv Dectomax of Cydectin.
  • Schapen/geiten met lammeren die naar buiten gaan: Moederdieren ontwormen liefst net na het aflammeren, anders vóór dat ze met de lammeren naar buiten gaan en bij het opstallen nog een keer, dus 2x per jaar.
    Lammeren: ontwormen bij het afspenen en daarna ieder 8 weken tot eind oktober.
  • Slim beweiden om worminfecties te voorkomen: Tot 1 juli de moederdieren en lammeren niet langer dan 3 weken op dezelfde weide laten lopen. Na 1 juli niet langer dan 2 weken. Een ‘schoon’ stuk land is land waar minstens 3 maanden geen schapen of geiten hebben gelopen, of land dat net is gemaaid. Probeer van te voren te bepalen of een beweidingsplan mogelijk is op uw bedrijf.

Problemen bij de moederdieren

Op het einde van de dracht en kort na het aflammeren kunnen er bij de ooien problemen ontstaan, de meest voorkomende worden hier besproken.

Melkziekte (Calcium-tekort)

De ooi heeft veel calcium nodig voor de ontwikkeling van de botten van de lammeren en later ook voor het aanmaken van melk. Hierdoor kan het calciumgehalte in het bloed van de ooi te laag worden.
Symptomen die hierbij horen: dieren zijn trager, blijven achter en stoppen met eten. Ze zijn schrikachtig, lopen met een stijve gang en kunnen minder goed op hun benen blijven staan. In ernstige gevallen krijgen ze spierrillingen, gaan op de grond liggen en maken fietsbewegingen. Uiteindelijk raken ze in coma en sterven.

Behandeling kan bij lichte gevallen met een injectie Calcitat (10 cc per dier onder de huid). Bij ernstige gevallen kan er door de dierenarts een infuus gegeven worden. Vaak is hier dan sprake van een combinatie met slepende melkziekte en is de prognose slecht.
Voorkomen is dus beter dan genezen. Geef ooien aan het einde van de dracht voldoende ruwvoer en wat extra krachtvoer.

Slepende melkziekte (drachtigheidstoxemie/acetonemie)

Dit komt vaak voor bij schapen die drachtig zijn van een meerling en te weinig eten. De ooi heeft energie nodig voor de groei van de lammeren. Als ze te weinig eet moet ze energie uit haar eigen lichaamsreserves halen. Bij massale afbraak van het lichaamsvet komen er gifstoffen vrij die de ooi ziek maken.
Symptomen die hierbij horen: dieren zonderen zich af, eten en herkauwen minder, zijn traag, slap en lopen wankel. In ernstige gevallen krijgen ze spierrillingen, stuiptrekkingen en worden blind. Er kan een aceton-geur geroken worden bij uitademen. Uiteindelijk raken ze in coma.
Behandeling in een vroeg stadium kan met Proptop in de bek (2xdaags 30 cc ged 4 dagen) en een injectie met voreen/dexamedium (2cc per dier). Zo’n injectie wekt bij drachtige dieren de geboorte op. In ernstige gevallen is een glucose-infuus door de dierenarts nodig maar de prognose is slecht. Voorkomen is ook hier beter dan genezen. Zorg ervoor dat uw ooien goed en smakelijk ruwvoer krijgen en begin tijdig (4 tot 2 weken voor aflammeren) met het bijvoeren van krachtvoer.

Zware bevalling

Het aflammeren kan zwaar verlopen. Bijvoorbeeld door grote lammeren, langdurig persen of door geboortehulp. Hierdoor kan de geboorteweg wat gezwollen en pijnlijk zijn. Om dit te verlichten en te zorgen dat de ooi zich beter voelt kan een injectie met een pijnstiller zoals Novem gegeven worden. (Novem20: 2cc per dier, Novem5: 10cc per dier).

Problemen bij de lammetjes

Bij de lammetjes kunnen zich ook van allerlei problemen voordoen. Het allerbelangrijkste blijft een goede biestopname! Ontsmet de naveltjes met betadine-jodium en controleer snel na de geboorte of de ooi genoeg melk in het uier heeft en of alle lammetjes goed willen drinken.

Problemen bij jonge lammetjes
Gewrichtsontsteking
Vaak komt dit voort vanuit de navel. Daar komen bacteriën binnen die zich via de bloedbaan naar de gewrichten verplaatsen. Goed ontsmetten van de navel met betadine-jodium zorgt ervoor dat bacteriën minder kans hebben om binnen te komen. Voldoende biest geeft voldoende antistoffen zodat het lam beter beschermd is tegen deze bacteriën. Mocht het toch zo ver komen dan kan een behandeling met antibiotica nodig zijn.

Entropion (oogleden)
Entropion is het naar binnen buy levitra dose us krullen van de oogleden. Dit geeft irritatie op de oogbol en het oog gaat ontsteken en vuilen. De eerste dagen na de geboorte kan een lichte vorm nog uit zichzelf herstellen. Doordat het lam goed gaat drinken komen de oogjes minder diep te liggen en drukken ze de oogleden zelf weer naar buiten. Dit kunt u wat helpen door de oogleden regelmatig te masseren en naar buiten te plooien. Is dit na een paar dagen nog steeds aanwezig en beginnen de oogjes duidelijk ontstoken te raken, kunt u de dierenarts bellen om er een hechting op te laten zetten. Dit is een kleine ingreep en de oogleden herstellen hierna bijna altijd goed.

Diarree
Jonge lammetjes (0 tot 10 dagen) zijn gevoelig voor diarree veroorzaakt door E. coli, Rota/Corona of Cryptosporidiose. Hierbij heeft het lam vaak koorts. De veroorzaker kan door mestonderzoek worden bepaald en ondersteunende vochttherapie is nodig.

Problemen bij lammetjes in de wei
Wormen
Zie eerder

Coccidiose
Dit komt voor bij lammetjes op de wei vanaf een leeftijd van ongeveer 8 weken. Coccidiën zijn eencellige parasieten, het gaat hier dus niet om wormen. De coccidiën beschadigen de binnenkant van de darm en zo ontstaan bloedingen.
Symptomen die hierbij horen: dieren blijven persen, hebben donkere dunne mest soms met bloedbijmenging en hebben bleke slijmvliezen. Uiteindelijk vermageren en verzwakken ze.
Diagnose kan bevestigd worden door mestonderzoek.
Behandeling gebeurt met Vexocan of Baycox en eventueel opstallen.

Clostridium (’t Bloed)
Dit zien we het meest bij snelgroeiende lammeren. De Clostridium-bacterie is in de darm aanwezig en gaat daar massaal gifstoffen vormen. Dit gaat zo snel dat men nauwelijks symptomen ziet. De dieren draaien een paar keer rond, gaan liggen, strekken de hals en sterven binnen een paar uur. Vaccineren van de lammeren is mogelijk vanaf de leeftijd van 3 weken en dient na een maand herhaald te worden. Het is mogelijk de moederdieren ruim voor het aflammeren te vaccineren zodat de biest antistoffen bevat. Deze vaccinatie werkt ook tegen Pasteurella (zie onder). Verminder risico’s door plotselinge voerovergangen of te rijke weide te buy levitra dose us vermijden en voer extra hooi bij.

Pasteurella (Zomerlong ontsteking)
Longontsteking bij opgroeiende lammeren. Dit ontstaat vaak bij stress na het afspenen of door slechte ventilatie. Lammeren kunnen er acuut van doodgaan, andere symptomen zijn hoesten, pompende ademhaling en groeiachterstand. Vaccineren van de lammeren kan vanaf de leeftijd van 3 weken en dient na een maand herhaald te worden. Het is mogelijk de moederdieren ruim voor het aflammeren te vaccineren zodat de biest antistoffen bevat. Deze vaccinatie werkt ook tegen Clostridium (zie boven).

Vaccineren met Heptavac P wordt aangeraden indien u eerder problemen heeft gehad met Clostridium en/of Pasteurella. Indien u wil vaccineren overleg dit met de dierenarts.

Producten voor in de praktijk

Wij hebben verschillende producten op de praktijk die voor u op voorraad kunt hebben in de lammerperiode, zoals:

  • Glijmiddel
  • Jodiumtinctuur
  • Kubilam (kunstbiest)
  • Nageboortecapsules
  • Proptop (propyleenglycol)
  • Voreen / Dexamedium

En natuurlijk nog veel meer producten voor de gezondheid van uw veestapel

Met hartelijke groet,

Toon Meesters, Jan Willem Borgers en Lydia van Exsel